Uluslararası ve ulusal istatistikler, her 5 insandan birinin kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybettiğini gösteriyor. Ama bundan daha önemlisi son yayınlardaki epidemiyolojik çalışmalara göre, artık günümüzün kardiyoloji pratiğinde 20 ila 40 yaş arasındaki genç insanların da kalp krizini sıklıkla geçirmesi. Bu konu Altınbaş Üniversitesi’nde düzenlenen “Kovid 19 Sonrası Kalp Sağlığında Gençleri Neler Bekliyor?” konulu sağlık söyleşinde ele alındı. Prof. Dr. Ali Metin Esen’in moderatörlüğünü yaptığı söyleşide, Altınbaş Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özlem Esen, kalp krizi artış yüzdesinin Türkiye’de çok yüksek olduğuna dikkat çekti. Genç kalp krizi vakalarında AB ülkeleri arasında Türkiye’nin birinci olduğunu hatırlatarak, “Ülkemize has 3 önemli risk söz konusu. Yüksek oranda sigara içilmesi, özellikle gençlerin çok tüketmesi, yüksek kolesterol ve hareketsizlik. Esas olarak vücuda alınan 1 gr kalorinin bile aynı oranda yakılması gerekiyor. Biz vatandaşlarımıza sağlıklı beslen, Akdeniz Diyeti ile beslen ve hareket geç diyoruz. Günlük 5000 adım atmalarını yapamıyorlarsa 3 günde en az 7500 adımı tamamlamalarını tavsiye ediyoruz” dedi.
Elektronik sigaraya dikkat!
Prof. Dr. Özlem Esen, kalp sağlığı açısından özellikle gençler arasında hızla yayılan elektronik sigara ürün grubunun büyük risk içerdiğine değindi. Prof. Dr. Esen bu alışkanlığın günümüzde 15’li yaşlarda başladığını belirtti. Bugüne kadar sigarayı bırakmak için önerilen bu ürünlerin aksine madde ve ilaç kullanımına zemin hazırladığını kaydetti. FDA (Amerika gıda ve ilaç dairesi) hiçbir elektronik sigara ürününün sigara bırakma için lisanlı olmadığını hatırlattı. İngiltere’de ise yakın zamanda bu nedenlerle ‘vape’ adı verilen tek kullanımlık elektronik sigara türü yasaklandı. Gencecik bir beyin daha bu yaşta nikotinle tanışıyor. Sigaraya ve başka bağımlılıklara geçiş daha hızlı ve kolay oluyor” değerlendirmelerini yaptı.
“Kovid geçirdiniz mi?” Kalp krizi vakalarında artık sorulan soru bu…
Kovid 19 pandemisinin hayatımıza girmesinin üzerinden ise 4 yıl geçti. Yapılan birçok araştırma Kovid geçirmiş olmanın kalp krizinde çok etkili olduğunu ortaya koyuyor. Prof. Dr. Özlem Esen konuşmasında ister ağır ister hafif geçirilsin özellikle Omicron varyantının 25-45 arası yaş grubu kalp krizi vakalarında hızlı bir artışa sebebiyet verdiğini belirtti. Virüs parçacıklarının damar duvarlarında patolojik sorunlara neden olduğunun altını çizerek, “Bu durumun Kovid 19’un geçirilmesini takip eden günlerde oluştuğu tespit edildi. Damar hastalığına sebebiyet vermesi nedeniyle artık hastalara “Kovid geçirdiniz mi?” diye sorarak tedaviye başlıyoruz” dedi.
“Kalp hastalığı pandemisi görülecek.”
Prof. Dr Özlem Esen’e göre Kovid bir kez geçirmiş olmak kalp damar hastalığı riskini 1.6 kat artırıyor. Tekrarlayan enfeksiyonların riski daha da artırdığı gözlenmiş (2 kez enfeksiyon ile risk 3 kat olurken 3 kez enfeksiyon geçiren kişide 4.8 kat oluyor) Klinik incelemelerde aşı olmayan ama Kovid 19 geçirenlerde kalp hastalıklarının oluştuğu görülüyor. Prof. Dr. Esen, “Virüsün kendisinden kaynaklanan kalp damar sorunlarıyla karşı karşıyayız. Zannedildiğinin aksine aşı kaynaklı değil. Gelecek 10 yılda ne olacak tam olarak bilememekle birlikte bir kalp hastalığı pandemisi görüleceğini öngörüyoruz.” dedi.
“Aşı, kalp hastalıkları riskini de azaltıyor”
Kovid aşısıyla ilgili soruları da yanıtlayan Prof. Dr. Esen, aşının sadece Kovid 19’a yakalanma riskini değil aynı zamanda kalp damar hastalıkları riskini de azalttığını söyledi. Aşının ilk 48 saatinde fiziki aktivite yapıldığında, geçici sorunlar oluşabildiğini ancak yaşamsal riski taşımadığının altını çizdi. “Aşı, kalp kasında ve zarında geçici bir reaksiyona sebep olabiliyor. Ama virüsün kendisinin verdiği zararla karşılaştırıldığında aşı, insan hayati açısından büyük sorunlara yol açmıyor” dedi.
